नयाँ वर्षको संकल्प

आजबाट विक्रम संवत् २०७५ साल शुभारम्भ भएको छ। नेपालमा सर्वमान्य, वैधानिक र राष्ट्रिय संवत् का रूपमा विक्रम संवत् लाई लिइन्छ। यही संवत् का आधारमा नेपालको राष्ट्रिय पञ्चाङ्ग अथवा क्यालेन्डर तयार हुन्छ। हरेक वर्ष वैशाख संक्रान्तिबाट प्रारम्भ भएको नयाँ संवत् चैत्र मसान्तमा टुंगिन्छ। संसारका सबै संवत्हरूमध्ये सर्वाधिक वैज्ञानिक तथा सूर्यको गति र प्रकृतिमा आधारित संवत् नै विक्रम संवत् हो।

संसार र प्रकृतिको नियामक सूर्यनारायण हुन्। वेदमा सूर्यलाई जगतको आत्मा (सूर्य आत्मा जगतस्थुषः) भनिएको छ। समस्त चराचर जगतका प्रत्यक्ष पालनकर्ता सूर्यनारायण नै भएकाले यसो भनिएको हो।

संसारमा सूर्यसमान नियमित र तेजस्वी अरू कुनै चिज छैन। वेदमा परब्रह्म परमात्माको नेत्रस्वरूप मानी सूर्यनारायणलाई ‘चक्षु’ पनि भनिएको छ। संसारलाई नियाल्ने प्रत्यक्ष देवताका रूपमा सूर्यनारायणलाई लिइन्छ। उदयकालमा लोकमा अमृत बर्साउने हुँदा प्रातःकालमा संसारले ऊर्जा प्राप्त गर्दछ। सूर्यको तापले अनेक रोग निवारण हुन्छन्। यसर्थ सूर्योदयकालको ठूलो महिमा छ। समस्त देवताहरूले जसका पाउमा आफ्नो शिर निहुराई वन्दना गर्दछन्, त्यस्ता देवाधिदेव भगवान् शिव पनि उदय र अस्तकालमा उनै सूर्यनारायणलाई अञ्जलीद्वारा नमस्कार गर्नुहुन्छ। यस्ता सूर्यनारायणलाई पवित्र गायत्रीद्वारा समस्त लोकले उपासना गर्दछन्। वेदमा सर्वाधिक सूर्यनारायणकै चर्चा पाइन्छ।

सूर्यदेव समयका नियामक हुन्। युग, वर्ष, ऋतु, मास, पक्ष, दिन, प्रहर, घण्टा, मिनेट, सेकेन्ड, घडी, पला, क्षण जे भने पनि यी सबैको मापन सूर्यकै गतिका आधारमा गरिन्छ। जब सूर्यनारायण आकाशमध्यमा आइपुग्छन्, त्यति बेला हाम्रो हाते घडीमा १२ बजेको हुन्छ। यसर्थ हरेक देशले एउटा निश्चित केन्द्रविन्दुमा बसेर वेध गरी सूर्य मध्यआकाशमा आइपुगेको समयलाई मध्याह्नको १२ बजे मानी राष्ट्रिय समय निर्धारण गरेका हुन्छन्। स्थानभेदले गर्दा संसारका विभिन्न देशको समय भिन्नाभिन्नै भएको हो।
विक्रम संवत् सूर्यको गतिका आधारमा चल्दछ। यसमा रहेका वैशाख, जेठ आदि १२ महिना सूर्यको १२ राशि–सञ्चार हो। सूर्य एउटा राशिमा भ्रमण गर्ने समय १ महिना हुन्छ। सौरमानको गणना सूर्यसिद्धान्तका आधारमा गरिन्छ।

कलिगत संवत् ३००० बितेपछि प्रारम्भ भएको विक्रम संवत् उठान गर्ने राजा विक्रमादित्यका विषयमा मतभेद देखिन्छ। नेपालमा औपचारिक रूपमा विक्रम संवत् १९६० सालपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री चन्द्रशमशेरले यसलाई चलनमा ल्याएका हुन्। त्यसअघि चलेका शकसंवत् तथा नेपालसंवत् सरकारी कामकाजमा अव्यावहारिक देखिएकाले तत्कालीन ज्योतिषीहरूको सुझावअनुसार उसबेला सबैभन्दा वैज्ञानिक, व्यावहारिक र ऐतिहासिक विक्रमसंवतलाई व्यवहारमा ल्याइएको इतिहासकारहरूको मत छ। विक्रम संवत् ग्रेगोरियन क्यालेन्डर (इस्वी सन्) भन्दा ५६ वर्ष ९ महिना १५ दिनले जेठो छ।

वैशाख १ गते नयाँ वर्षको पहिलो दिन हो। यही दिनबाट सूर्य, चन्द्रमा आदि नवग्रह गतिशील बनी सृष्टिक्रम अघि बढेको विश्वास गरिन्छ। यस बेला समयका नियामक जगच्चक्षु सूर्यनारायण मीन राशिबाट मेष राशिमा प्रवेश गर्दछन्। ज्योतिषशास्त्रमा मेष राशिलाई सूर्यको उच्च राशि मानिन्छ। सूर्यनारायण उच्च राशिमा प्रवेश गरेपछि नयाँ वर्ष प्रारम्भ हुन्छ र प्रकृतिमा नयाँपन आउँछ। वनस्पतिहरूमा पुराना पात सकिएर नयाँ पालुवा आउँछन्। आकाश सफा हुन्छ। दिनहरू लामा र न्याना हुन्छन्। सारा जीव–जीवात्मा प्रसन्न हुन्छन्। मानिसमा पनि एकप्रकारको आनन्द छाउँछ।

नयाँ वर्षको आगमनले मानिसको सोचमा परिवर्तन आउँछ। प्रत्येक नयाँ वर्षले मानिसलाई थप परिपक्व बनाउँदै लान्छ। यसर्थ यसअघि गरिएका तमाम खराब कृत्यहरू गर्न छोडेर अब सत्यको बाटोमा हिँड्नुपर्छ भन्ने संकल्पका साथ पुराना दुःखकष्टलाई बिर्सिएर जीवनलाई अर्कै मोडमा परिवर्तन गर्ने उद्देश्यका साथ विभिन्न आशाहरू लिएर अघि बढ्छ मान्छे।

नयाँ वर्षमा सूर्यनारायणको तेजले मानिसमा पनि नयाँ जोस, जाँगर र उमंग भरिएर आउँछ। यही समयमा अनेक शुभकामना आदानप्रदान हुन्छन्। नयाँ संकल्प गरिन्छन्। यी सबै पक्षलाई मानिसले आत्मसात् गर्न सक्ने हो भने जीवनमा साँच्चै परिवर्तन आउँछ। यसका लागि प्रबल इच्छाशक्ति, दृढसंकल्प, आत्मविश्वास र क्रियाशीलताको खाँचो पर्दछ। यी सबै प्राप्त गर्न सूर्यनारायण र आफ्ना इष्टदेवको आशीर्वाद चाहिन्छ।

उन्नति प्रत्येक मानिसको आफ्नै हातमा हुन्छ। उद्यमेनैव सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः। अर्थात् इच्छा मात्र राखेर मनोकामना पूर्ण हुँदैनन्, कर्म गर्नुपर्दछ। त्यो पनि बारम्बार कर्म गरेपछि अनि फल प्राप्त हुन्छ। लक्ष्यको शिखर सानो छ भने सगरमाथाको चुचुरो कसरी चुमिएला? यसर्थ लक्ष्यको निसाना उन्नतिको शिखर हुनुपर्छ। अनि मात्र लक्ष्यको सगरमाथा चुम्न सकिन्छ।

भगवान् सूर्यनारायण तेजका पुञ्ज हुन्, जसको सानो स्पर्शले अनेक फूल फक्रिन्छन्। तपाईं सूर्यको तेजलाई मस्तिष्कमा धारण गर्नुस्, संसारमा फूलजस्तै सुवासित बन्नुहुनेछ। सूर्यनारायण लाखौं प्रेरणाका स्रोत हुन् जसको नियमित अनुशासनलाई पछ्याउने प्रयास मात्र गर्नुस्, तपाईं स्वयं लाखौंको प्रेरणा स्रोत बन्न सक्नुहुन्छ। सूर्यनारायण नियत समयमा उदाउँछन्, नियत समयमै अस्ताउँछन्। समयको पावन्दीमा कुनै तलमाथि छैन। तपाईं नियत समयमा आफ्ना कर्तव्य पूरा गर्नुस्, घामको झुल्कोसँगै आएको लालिमाजस्तै सफलताले तपाईंलाई पछ्याउनेछ। सूर्यनारायणको शिक्षा प्राप्त गर्ने असल शिष्य रामभक्त हनुमान हुन्। त्रेता युगका हनुमानको कीर्ति जसरी आजसम्म प्रसिद्ध छ, त्यस्तै कीर्तिमान बन्न सक्नुहुनेछ।

एउटा वर्ष सूर्यको एक भगण वा पृथ्वीको एक कक्षपरिक्रमाको समय हो। तर अल्पायु मानिसका लागि १ वर्ष सानो समय होइन। हरेक नयाँ वर्षसँगै मानिसको आयु १ वर्ष घटिरहेको हुन्छ। यसरी घट्दो आयुको समय सीमाभित्र प्रत्येक मानिसले धर्म, अर्थ, काम र मोक्षका चार चरण पार गर्नुपर्दछ। जीवनलाई सार्थक बनाउँदै अन्त्यमा मोक्षमार्ग अवलम्बन गर्नु ईश्वरत्व प्राप्त गर्नु हो। यसर्थ मानिसको उमेर र अवस्थाअनुसार लक्ष्य निर्धारण गर्नु पर्दछ। मानिसको आत्मामा ईश्वरको निवास हुन्छ। यसर्थ आत्मचिन्तनद्वारा आत्माको ईश्वरलाई जागरण गर्न सक्नुभयो भने तपाईंको जीवन सार्थक हुनेछ।

नयाँ वर्षको दिनमा सूर्य तथा आफ्ना इष्टदेवताको पूजा गर्नुपर्दछ। विभिन्न धार्मिक तथा सामाजिक कृत्यहरूमा सहभागी बन्नुपर्छ। नजिकका मन्दिरमा गएर देवताको दर्शन, पूजा गर्नुपर्छ। यथाशक्ति आफन्तमा नयाँ वर्षको शुभकामना पनि व्यक्त गर्नुपर्दछ। यस्ता कृत्यहरूमा आफ्ना बालबालिकालाई अघि सार्दै आफ्नो परम्परा सिकाउने गरिन्छ।
यस दिन परिवारका सबै सदस्य बसेर गतवर्षका कार्यको र आयव्ययको समीक्षा गर्दै नयाँ योजना तर्जुमा गर्न सकिन्छ। नयाँ वर्षमा गरिने कार्यविशेष, पढाइ, व्यवसाय, व्यापार आदिको नयाँ लक्ष्य निर्धारण गरी संकल्प एवं कार्य प्रारम्भ पनि आजकै दिनमा गर्न सकिन्छ।

अन्त्यमा,
सर्वे भवन्तु सुखिन: सर्वे सन्तु निरामया:।
सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद् दु:खभाग्भवेत् ।।
सर्वेषां स्वस्तिर्भवतु।
सर्वेषां शान्तिर्भवतु।
सर्वेषां मङ्गलं भवतु।।

60 responses to “नयाँ वर्षको संकल्प”

  1. Prince pawan says:

    happy new year
    to all my Nepali friends

  2. chandra purja says:

    ramro laguo sujab prsarn ko lagi

  3. narendra bhandari says:

    happy new years

  4. Madan Tamang says:

    नयाँ बर्ष को शुभकामना देश बिदेशमा रहनु भएका सम्पूर्ण नेपाली दाजु भाईहरु तथा दिदी बहिनीमा

  5. Ramesh says:

    Happy new years same to you

  6. kalu giri says:

    नया बर्सा को सुभा कामना

  7. Amir Moktan Lama says:

    Happy New Year 2075

  8. prakash shrestha says:

    ramro

  9. kamal kshetri says:

    यो सब्दलाइ अडियो बनाएर पोस्ट गर्दिए अझै उचित हुन्थ्यो।

  10. Raj kumar says:

    Happy New year 2075

  11. majid hawari says:

    happy New Year 2075 all nepali

  12. रन्जन अधिकारि says:

    समग्रमा सबै पछ्य राम्रो छ

  13. Sanu lama says:

    happy new year

  14. manoj dulal says:

    this is the best app in Nepal I love it…

  15. ishwor khanal says:

    dherai ramroo Gyan parpta vo Nepali patroo Lai Pani Naya salko suvakamana .

  16. sudip chhetri says:

    dhanu rasi le k gari khada ramro hola

  17. Kheharu Mahara says:

    Happy new year

  18. yubraj dheeraj says:

    good

  19. chhogel yolmoo says:

    happy New year

  20. Deepak says:

    ♥️♥️♥️

  21. दिल कुमार राई says:

    नयाँ बर्षको यी संकल्प साच्चै राम्रा छ्न मेरो ,मेरा परिवार ,आफन्त,साथीभाई,नातागोता सबैका यो बर्षले खुसी,सुखी,सम्पन्न अनि स्वास्थ सबै क्षेत्रमा राम्रो अनि सफलता मिलोस नयाँ बर्षको यी संकल्प सबै पुरा हुन् धन्यवाद !

  22. Ganesh Prasad says:

    बुराई छडॉानुस अच्छाई जोगाऊंनुस

  23. Raju B Rokaya says:

    Happy new year 2075 all my Nepali people and I am stimly so happy

  24. Dhan Bahadur Raj says:

    on it is true jai jai jai surya dev..

  25. suresh sharma says:

    HAPPY NEW YEAR 2075 ko SUVKAMANA
    sabai Nepali sathi,didi,mitr,thatha afu vanda thula wargharuma byaqt garn chahanxau?

  26. sharan Bdr.khadka says:

    all peple are happyness of 2075

  27. jitendra budhamagar says:

    sampurna nepali aama buwa, dajubhai, didi bahini, teacher, samajsebi, sampurna desbasiharu ma ma jitendra buma ko tarphbat hardik subhakamana byakta garna chahanxu.
    love you nepali people, I love nepal……

  28. aakash mandal says:

    happy new year to all my country people.wish u happy new year 2075

  29. puran rana says:

    shubhakamna
    2075
    kamna

  30. SANTOSH kHaDka says:

    happy new year 2075

  31. Tej Bahadur Rawat says:

    Very Happy New Year 2075 For New Thought For Sustainable Development For New Thinker .

  32. Tej Bahadur Rawat says:

    Every Man In This Millinium Want To dailyUpdate_ For New Work.

  33. Chhotan kumar yadav says:

    Thanks

  34. Kamalesh Prajapati says:

    Nice

  35. Dhanapati Rimal says:

    New year 2075

  36. safalaryal says:

    new year2075

  37. prashant says:

    wow

  38. Ram Chandra ram says:

    Love123

  39. krishna says:

    naya barsako suvkaman nepali patro pariwarlai

  40. rabindra shrestha says:

    nepal is the best

  41. sagar rana says:

    ramro

  42. हरिश ठगुन्ना says:

    thik xa

  43. Dipendra Dhungana says:

    Happy New year to all the Neplease communities and whole family members of the entire nation ✌

  44. पुकार बराल says:

    नयाँ नयाँ कुरा दैनिकी पेश गर्नु

  45. Yogesh Bhatt says:

    well

  46. Chandan Nepali says:

    happy new years

  47. Buddhiman Tamang says:

    ekdam ramro xa Nepali patro

  48. sagar khaniya says:

    good

  49. kamal gyawali says:

    dherae ramro cyalendar

  50. Basant Giri says:

    Happy new year. all friend

  51. जंग बाहादुर says:

    सबै लाई शुभ कामाना

  52. laxmansingh says:

    Very nice

  53. NIM G KHATRI says:

    desh bidesh ma rahanu vayeko sampurna daju bhai tatha malai chinne nachinne sabailai mero tarfa bat naya barsha 2075 KO SUBHAKAMANA NAYA BARSA LE SABAI KO HASHI KHUSI LYAOSH SABAI LE SOCHE KAAM HARU PURA HOS VANDAI 2075 SHAL KO LAKHAU LAKH SUBHAKAMANA

  54. Santosh Timalsina says:

    नेपालमा रहनुहुने सम्पुर्ण नेपाली दाजु-भाई,दिदि बहिनी इष्ट मित्र हरुलाई नयाँ बर्ष 2075 को हार्दिक मंगल् मय शुभकामना ।

  55. Rahul yadav says:

    nice

  56. शिवकुमार नेपाल says:

    हजूरहरूलाई पनि नववर्ष २०७५-को हार्दिक हार्दिक शुभकामना। साह्रा नेपाली महानुभावमा यस नववर्षले सुस्वस्थ्य समृद्धि र चीरायु ल्याओस। त्योभन्दा बढ़ी मानवता ल्याओस। मानिस-मानिसबाट मानिस ननिस्सासिओस। अकाल मृत्यु कसैको नहोस। सवै नेपाली सुदृढ़, पराक्रमी बनून। सर्वाङ्गीण रूपमा सशक्त र समृद्ध बनून विक्रमादित्य झैं। उनै चक्रवर्ती सम्राट जसको वर्चस्व संसारभरी थियो।

  57. Rabin khadka says:

    सबै लाई सफलताको शुभकामना

  58. श्यामा खतिवडा says:

    मानिस ले आफुलाइ अनुशासन मा राख्न को लागि अनेक प्रकार को सिद्दी साधन रचिसक्यो अझै पनि उस्तै सोच उस्तै मन उस्तै चन्चलता।भौतिक सुख नै सधना को स्रोत मनिसक्यो तैपनी केही परिव्र्तन अयेको छैन ।न नय न पुरानो न कुनै दिन सुव न कुनै दिन असुव सदा उस्तै देख्छु खै किन हो?पर्मत्मा(प्रान्नाथ) ले बनायेको सन्सार सदै उस्तै हो नि होइन र?

  59. dasharath tharu says:

    thank you information for religious and scientist’s think

  60. सन्तोष थाङवाल लामा says:

    हामी सम्पूर्ण
    नेपालिको नयाँ साल्2075 हर्शुउल्लाका साथ मनाउ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copyright © 2017 Nepali Patro - Nepali Calendar - नेपाली पात्रो, All Rights Reserved