आमाको मुख हेर्ने दिवस

जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी।

मातातीर्थ औंसी अर्थात् मातृसाम्मान दिवसका अवसरमा सम्पूर्ण सन्तानकी सृष्टिकर्ता, ममताकी खानी, लाखौं दु:ख-कष्ट बिर्सेर सन्तानकै खुसीमा दत्तचित्त रहने सम्पूर्ण आमाहरूलाई लाख-लाख प्रणाम। सबै सन्तानहरूलाई आमाप्रतिको कर्तव्य पालना गरी आमालाई सधैं खुसी राख्न आग्रह गर्दै सबै आमाहरूलाई वहाँहरूको सुस्वास्थ्य, सदैव सन्तानका साथ अपार खुसी र सुखमय दीर्घजीवनका लागि हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौं।

आमा ती साक्षात् देवी हुन् जसका बारेमा जतिसुकै र जस्तासुकै शब्दले गुणगान गाए पनि त्यो अधुरै हुन्छ। हरेक सन्ततिलाई ९ महिनासम्म गर्भमा राखेर अनेक दुःखकष्ट सहँदै जन्माई, हुर्काई सक्षम बनाउने आमा साक्षात् सृष्टिकर्ता, ईश्वर हुन्। आमा ममताकी खानी, स्नेहकी सागर र वात्सल्यकी आकाश हुन्। सन्तानका लागि आमा धर्ती हुन्, माया र प्रेरणाकी प्रतिमूर्ति हुन्।

वैशाख कृष्णपक्षको अमावास्या तिथि अर्थात् मातातीर्थ औंसी। आज आफूलाई जन्म दिने आमाको मुख हेर्ने र आमालाई विशेष रूपले सम्मान गर्ने दिवस। त्यसैले आजको दिनमा आमा जीवित हुनेहरूले आमाको दर्शन गरी आमालाई मनपर्ने मिष्ठान्न, लुगाफाटो लगायत उपहारद्वारा सम्मान र कृतज्ञता अर्पण गर्दछन् भने आमा नहुनेहरूले विभिन्न तीर्थहरूमा गई आमाको मोक्षगतिको कामनासाथ आमाका नाममा श्राद्ध, तर्पण तथा पिण्डदान गर्दछन्।

बाँचुन्जेल माताको सेवा गर्न पाउनु छोरा–बुहारी, छोरी–ज्वाइँ तथा नातिनातिनीहरूको ठूलो सौभाग्यको कुरा हो। पूर्वजन्मको सञ्चित पुण्यले मात्र मान्यजनका साथमा बस्न र सेवा गर्न पाइन्छ। छोराछोरी, नातिनातिना ज्वाइँ–छोरी आदि सन्तानका लागि आमाको ममताले युक्त भएको घर स्वर्गसमान हुन्छ। स्वर्गमा सुखमात्रै पाइन्छ तर यस धर्तीमा त साना–ठूला सबैले सबैको माया–ममता र सान्निध्य पाइन्छ। पृथिवी मानिसको सिंगो घर हो। सबैको साझा थलो पनि हो। यसमा जुन प्रकारको मानव–मानववीचको पारिवारिक सुख पाइन्छ, त्यो स्वर्गमा पनि पाइँदैन र अरू योनिहरूमा पनि पाइँदैन।

सनातन धर्मले मातापितालगायत मान्यजनको दैनिक दर्शन, पूजन, सेवा, भोजन आदि गराउन अनादिकालदेखि नै सिकाएको छ। तर सबै सन्ततिलाई दैनिकरूपमा मातापिताको सेवासुश्रूषा गर्न सम्भव नहुने भएकाले त्यही पवित्र कर्मको वार्षिक उत्सवको रूपमा मातातीर्थ औंसी तथा कुशे औंसीलाई लिइएको हो। मातृ दिवस वा आमा दिवस आमाप्रति सम्मान गर्ने र आमालाई सम्झने दिन हो। यो दिवस विश्वका धेरै देशहरूमा अलग–अलग दिनमा आ–आफ्नो परम्परा अनुसार मनाउने गरिन्छ। नेपालमा यो दिवस मातातीर्थ औंसीको दिनमा मनाइन्छ।

आमा हुनेहरूले आजको दिनमा वहाँको सेवा गरी प्रसन्न तुल्याई आशीर्वाद ग्रहण गर्नुपर्दछ। आमाले पनि यस पवित्र पर्वका अवसरमा सन्ततिलाई आशीर्वाद दिएर हाँसीहाँसी सुखदुःखका कुरा सोध्ने र उनीहरूको भलाइ र प्रगतिका लागि भगवानसँग प्रार्थना गर्नुपर्दछ।

जीवित आमा नहुनेहरूले आमाको मुख हेर्ने औंसीमा बिहानको पूजा आदि कर्म सकेर गोकर्ण, मातातीर्थ आदि पवित्र स्थानमा गएर आमाको मुक्तिको कामना गर्दै विधिपूर्वक श्राद्ध गर्नुपर्दछ।

आजको दिन आमा जीवित नहुनेहरूले काठमाडौंको दक्षिण–पश्चिममा अवस्थित मातातीर्थ कुण्डमा गई आमाका नाममा विभिन्न पुण्यकर्म गर्ने गर्दछन् । मातातीर्थ कुण्ड थानकोट नजिकै अवस्थित छ। उक्त स्थानमा गरिने पुण्यकर्मले आमाले ९ महिनासम्म गर्भमा राखेर जन्माई हुर्काएको मातृऋणबाट मुक्तिका साथै आमाको समेत मोक्षगति हुने विश्वास गरिन्छ। स्वस्थानी व्रतकथाअनुसार यही तीर्थमा सतीदेवीको अंग पतन भई मातुलेश्वर महादेवको उत्पत्ति भएको थियो। यस पवित्र भूमिमा गई आमाको नाममा गरिएका श्राद्धलगायतका पुण्यकर्मको प्रभावले दिवंगत आमाको मुक्ति हुने र आमाको आशीर्वादले सन्तानको जीवन सुखमय रहने जनविश्वास छ।

मातातीर्थ कुण्डको उत्पत्तिबारे केही किंवदन्ती छन्—

त्रेतायुगमा दशरथपुत्र मर्यादापुरुषोत्तम श्रीराम वनवास जाँदा लक्ष्मण र सीताका साथमा घुम्दै यस ठाउँमा आइपुग्नुभयो। अपरिचित उहाँलाई स्थानीय बासिन्दाहरूले नौलो र शंकास्पद देखेर आक्रमण गरे। त्यसपछि श्रीराम र उनीहरूबीच ठूलो युद्ध नै भयो। दुवै पक्ष थकित र भोक–प्यासले आकुल भए। माता सीताजी पनि प्यासले आकुल हुनुभयो। वरिपरि पानीको खोजी भयो, कतै नभेटिएपछि भगवान् श्रीरामले गंगाजीको स्तुति गर्न थाल्नुभयो।

माता गंगासमो तीर्थ पिता पुस्कर मे वचः’ भन्दै जब श्रीरामले जमिनमा बाण प्रहार गर्नुभयो, पानीको कुण्ड बन्यो। पानी उघाउन जाँदा माता सीताजीले उक्त कुण्डमा सारा ब्रह्माण्डको दर्शन पाउनुभयो। कुण्डको जलमा वहाँको छाया पर्नासाथ भित्रको ढुंगामा वहाँको मूर्ति समेत कुँदिन पुग्यो। यसरी साक्षात् गंगा मातालाई आह्वान गरी भगवान् श्रीरामले उत्पत्ति गर्नुभएको पवित्र कुण्डलाई मातातीर्थ भनिएको हो।

प्राचीन कालमा घना जंगलमा गाई चराउन आएका गोठालाहरूले कुण्डको नजिकै बसेर खाजा खाइरहेका थिए। एउटा गोठालाले रोटी खान खोज्दा मुखमा रोटी नपरी कुण्ड भएतिर जान थाल्यो। कुण्डमा गएर हेर्दा उसले त्यहाँ आमाको दर्शन पाएछ। घर फर्कने बेलामा गोठालाले आमालाई सँगै घर लाने र आमाबिना एक्लै नफर्कने जिद्दी गर्न थाले। त्यसपछि आमाले छोरालाई मृत आमाहरू प्रत्येक वैशाख औंसीको दिन यस तीर्थमा सन्तानलाई आशीर्वाद दिन आउने वाचा गर्दै छोरालाई घर फर्काइन्। यसर्थ यस कुण्डमा आज दिवंगत आमाहरू आई सन्तानले दिएको पिण्ड–तर्पण प्राप्त गरी पूर्वयात्रामा फर्किन्छन् भन्ने विश्वासले यस पवित्रस्थललाई मातातीर्थ भनिएको हो।

57 responses to “आमाको मुख हेर्ने दिवस, मातृसम्मान दिवस”

  1. hemanta ghimire says:

    good

  2. Raju pokharel says:

    जननी जन्मभुमिस्छ सर्ग दपि गरयसी।धन्य छ आमा बुबा लाई।

  3. Chandra subedi says:

    Aama vaneko ta vagawan ki pani vagwan hunuhunx wa le hamiharulai 9 mahina samma garvama rakhi dukha kasta sahi yo sansar ma lyaunu va hamilai yo sansar dekhaunu va ra aaja hami jatinei thulo manxe vaye pani aama ko gungan vulnu hudena hamile wahalai jatinei sanman gare pani aamako rin pora garna sakdinam ra aama lai sadei sanman garnu parxa aamalai kahilei dukha ra pida dinu hudena . Aama…….

    Aama…..
    Aamma.. Timi dhanya xeo

  4. Sandeep Goel says:

    I m from India eorking in Nepal for shory tenure
    nice to see the culture to resoect mothers with a dedicated day
    great
    it would be nice if i can have translation of above in Hindi or English

  5. दमन राइ says:

    अामा मुख हेर्ने दिन अथबा अामा औसि दिन म मरु मरुभूमि मा छु अाज मेराे अा नभएको भए म कति दुखित हने थियाे हाेला तर मेराे अामा सिकाएकाे काम र दिएकाे विवेक ले अाज याे ठाउँमा छु खुसिकाे अामा धेरै धेरै शुभकामना ब्यक्त गर्न चाहान्छु ।।

  6. गोपाल तिमसीना उपाध्याय says:

    कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता नभवती !
    तैसेले यदि कुनै पनि संतान ले आफ्नो आमा को मन केहि कारण बस कुनै दिन दुखाएको भये आज त्यो गलती सुधारने राम्रो मौका हो किनकी आज माता तीर्थ औशी को पावन पुण्य दिवस हो । यसैत संतान ले जतिनै दुःख दिए पनि आमा ले भित्री मन दुखाउनु भएको हुन्न किनकी आमा भनेको ममता को भंडार हुन जोकि कुवेर को भंडार मा भएको धन जस्तै कहिले पनि नसकिने आमा को मनमा आफ्ना संतान प्रति त्यस्तै नै कहिले नसकिने ममता र माया को खानी हुन्छ। तेसैले आज जति सक्दो आमाको सेवा गरौ आमा को आशीर्वाद पाएर आफ्नो जन्म साकार पारौ। जय जय जय जननी आमा हजूर को चरण मा जन्मो जन्म सत सत नमन ।

  7. Niroj Rai says:

    Damiz

  8. parkash Agrawal says:

    आमा भनेकि सबै भन्दा ठुलि हुन !

  9. Arjun Narsing Karki says:

    Nepal aamaa ko jaya

  10. sarita kafle says:

    Aama aeuse

  11. Kavita says:

    mother day

  12. Bhim Bahadur Chettri says:

    आमा भगवान हुन।।

  13. Happy Mothers day.
    With wishes and lots of love!

  14. Krishna says:

    Aama bhagwan hun hamro
    Love you mommy

  15. tikaram khatri says:

    meri maa

  16. Prakash Gurung says:

    Happy Mother,s day. love you mommy and wish you for your healthy life .

  17. sushil chhetry says:

    माँ की एक दुआ ज़िन्दगी बना देती है ,
    खुद रोएगी पर तुम्हें हसा देगी ,
    कभी भूल कर भी माँ को ना रुलाना ,
    एक छोटी सी बूँद पूरी धरती हिला देगी
    HAPPY mother’s day

  18. Deepak Verma says:

    IMOM

  19. Manoj Patel says:

    good

  20. sanjay sonar says:

    darti ma iswar la amma afno rup ma dinnu vo taki hummi anatha na hum vanni…anath subd chai nath vata awcha nath vanako parmatma hun ra…yas darthi ko nath amma hun ..ra hummi yes dharti ma nath sitta arthath amma sanga chum…….

  21. rebel pun says:

    I love my mom. My mom is best in this world

  22. Amar raj says:

    mom

  23. anan khati says:

    derei ramro xa nepali patro sarbapartham ta nepali lagi derei ramro ho

  24. Prakash says:

    jay Shree ram

  25. Sanjay Das says:

    I Love my mom. my mom is best in world.

  26. chhatra bist says:

    today is mother face to face

  27. Tikaram Chetry says:

    bahut…mangalmay.huncha…ama ta jagat janani hunuhunchan..

  28. Resham Roka says:

    Aama dharti hunuhunxa

  29. bishnu bhandari says:

    happy mother’s Day

  30. arjun says:

    happy mother,s day love you mommy

  31. kamal Bdr says:

    I miss you mom. tapai na bhaipani tapaiko harpavaaal yad airakhxa jindagi ma Sab Kuch pauchu Tara amaetapailai pauna sakdina. ama tapaiko dherai yad auxa kina malai charera janu bhayo. aba ama klai bhnu arko juni ma pani ama tapaiko kakh bata janmina pam. e ama tapale jindagi dejhaidinu bhayo Pheri tapaiko kakh bata janmina chahanchu.

  32. Naresh kumar says:

    I love mom

  33. som bdr v.k says:

    mero pyari aama sadai khusi rakhni mero aama aherai aherai samjinchu aama lai jaha pani hunu huncha sorga ma basi khusi rahanu hola mero aama hajur ko Aasirbad sadai lagos aama malai..kati khusi thiye ma pahila..Aahile mero aama sorga hunuhuncha..malai Aasha cha sorga bata pani pahila dharti huda jhai aasir bad dinu huncha aamale…i miss u mom…i love u mom..happy mothers day mom

  34. indra khatri says:

    I PRAY GOD TO GIVE GOOD HEALTH
    TO MOM.HAPPY MOTHER’S DAY.

  35. khem bohara says:

    janma dine आमा लाई आमाको मुख हेर्ने दिनमा ।all mothers lakhaulakha subhakamana

  36. padam bhandari says:

    happy mothers day

  37. Milan Yogi says:

    सब्दमा गर्न नमिल्ने
    बयान आमाको
    योगदान।।
    #आमा

  38. कमल अधिकारी (बुद्धभुमि-१ , क.व.) says:

    सन्सारभरिका सम्पुर्ण आमाहरु पर्ति हार्दिक नमन

  39. Vikram Lama says:

    Mother is our best in the world. I love mother bcoz she is my world..

  40. Dipak Rai says:

    सर्वप्रथम जिन्दगीको चौतारीमा ममताको छाया
    आफ्नो भन्दा पनि धेरै आमाको माया भन्न चाहान्छु। आज माताको मुख हेर्ने दिन, तर म टाढा छु अध्ययनको शिलशीलमा तर पनि आमाको प्रेम र आशिर्वाद पाएकै महसुस गरेको छु।
    Happy Mother’s Day to all!!
    Best wishes & best love My dear Mom
    Be Happy & take care

    Lovely Son
    Dipak Dikhalichha
    Biratchowk, Morang

  41. khusi says:

    Happy mother day i went my mother so verry happy always please god help my mom my life and Aim my Mom

  42. लक्ष्मण दास,धरान -८ नयाँ सृजना मार्ग ८/४२ says:

    अामा जननि,जन्मदाता, अतुलनिय, ममतामयि,लाखौं कष्ट सहेर सन्तानको कुलसता चाजहने,जस्काे वर्णनात्मक शव्द छैन।तेस्ताेअवसर काे सम्झने दिन।मलाई याे अवस्था सम्म पुर्याउने मेरि अामा रन माया दास, मलाई कर्म दिने कमला तिखत्रि,र सन्सार का अामा लाई श्रधा भक्ति सहित सास्टाङ्ग दण्डवत छ।

  43. Dil bahadur says:

    mama ko mukh herne din

  44. रामचन्द्र रिमाल says:

    जन्म दिने आमा भन्दा ठुलो यो संसारमा कोही छैन ।हामी जन्मेरनै आमा भन्न पाएको यो संसार देखेको।

  45. Narayan Tharu says:

    Lop ew Mom

  46. लब्ली देब says:

    हाम्री ममतामयि माताहरु सबै नेपालकी आमा हुन आमा नभये संसारकै कल्पना गर्न सकिन्न त्यसैले आमालाइ सधै आदर सत्कार र माया गरौ धन्यबाद।माता तिर्थ औंशीको सम्पुर्णलाइ शुभकामना ।।

  47. I love my mom miss word

  48. होम प्रसाद नेउपाने says:

    आषिर्वाददाता हाम्री आमा माता

  49. Chandra vagaries tamang says:

    Nepali Samantha sabailai lai muri muri dhanne bad dina chahamxu kina ki aaja yo duniyama meri aama navako vaya sayad ma pani yo duniya MA hudaina thiyo hola tesaiele Nepali aama harulai samman garxu I miss you my mom

  50. Chandra Tamang says:

    aama vagawan hun
    I miss youmom

  51. Milan R Pokhtrl says:

    nice to see every event

  52. सुमित बहरदार says:

    मेरी आमा भगवान हो।आधी शक्ति हो।।

  53. मोहन बोहरा says:

    जननी जन‍्मभुमी श्वोर्गादबि गरिएसि

  54. Binaya kathayat says:

    aama

  55. ajaykumar1422@gmail.com says:

    nepal

  56. Bikash jogi says:

    I love Amma

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copyright © 2017 Nepali Patro - Nepali Calendar - नेपाली पात्रो, All Rights Reserved